ناصر الدين انصارى قمى
289
اختران فقاهت ( فارسى )
پدر والد بزرگوارش ، آيت اللّه العظمى حاج ميرزا ابو القاسم كلانتر تهرانى ، ابن ميرزا محمّد على بن ميرزا هادى نورى ، فقيه و اصولى ژرفانديش و دقيقالنظر قرن سيزدهم هجرى بود . او در سوم ربيع الثانى 1236 ه ق در تهران ، در خانهء ميرزا محمّد على - كه از تجار شيفتهء علم و دانش بود - به دنيا آمد . در كودكى ، نشانههاى هوش سرشار و استعداد فراوان در او نمايان بود ؛ چنان كه در 10 سالگى مقدمات را به خوبى مىفهميد ، و عبارات مشكل را به آسانى مىدانست . او در سال 1246 ه ق به اصفهان رفت و ادبيات را تكميل كرد . و در 1249 ه ق به تهران بازآمد . وى در 1251 ه ق به عتبات عاليات رفت ، اما به علت فقدان اسباب توقف ، در سال 1253 ه ق به تهران بازگشت و در مدرسهء مروى ساكن شد . او علوم عقلى و نقلى را نزد مولا عبد اللّه زنوزى و علامه فقيه شيخ جعفر كرمانشاهى فراگرفت . او در اين زمان 20 ساله ، و به علم و فضل مشهور بود . لذا علماى پايتخت رفتن به عتبات را براى استفادهء بيشتر به او پيشنهاد دادند . او به كربلا رفت و چند سال در درسهاى صاحب ضوابط آيت اللّه سيد ابراهيم قزوينى شركت جست « 1 » و ملازم او شد . اما پس از اينكه در كربلا فتنه ، قتل و غارت روى داد ، او ناچار به فرار شد . پس به اصفهان رفت و پس از آرامش فتنهء عراق ، به نجف كوچيد و به درسهاى آيت اللّه العظمى شيخ مرتضى انصارى حاضر شد و در اندك زمان ، گوى سبقت از همگنان ربود ؛ به طورى كه نامش در حوزهء نجف اوج گرفت و يكى از اركان حوزهء درسى شيخ و مقرر بحث او شد . شيخ نيز به درجات علم ، فضل و اجتهادش ، مكرر تصريح نمود . وى در سال 1277 ه ق به تهران بازگشت و مرجع امور دينى و علمى پايتخت شد . همه روزه ،
--> ( 1 ) . نامهء دانشوران ، ج 2 ، ص 362 ؛ تهرانى ، كرام البررة ، ج 1 ، ص 59 .